Blog

Klasisizm ve Romantizm Mukayesesi

Gönderen:

Klasisizm ve Romantizm Mukayesesi

1.KLASİSİZM

Klasisizm 17. yy.da Fransa’da ortaya çıka

n bir edebiyata akımıdır.(Paragrafta Hız Klasisizm ve Romantizm Mukayesesi)

İlkelerini BOİLEAU’nun L’ART POETİQUE  “Şiir Sanatı” adlı manzum eserlerinden alan Klasisizm, sanatta şu ilklere yer verir.

  • Akıl ve sağduyuya dayanma
  • İnsanın iç dünyasındaki tabiata , insanların iç dünyasına, saygı gösterme
  • Şekilde dil ve anlatımda en olguna dayanma

Klasikler neye İnanır?

Klasiklere göre insanı insan yapan güç akıl ve sağduyudur. Akıl ve sağduyuya dayanan eserler herkesin anlayabileceği nitelikte güzel ve gerçeği yaşatan eserlerdir. Gerçek tabiatta vardır. Öyleyse sanatçı tabiata saygı göstermek ve tabiatı örnek almak zorundadır. Sanatçı tabiatı örnek alırken de ahlakçı bir yol tutmak zorundadır. Ancak bu tabiat da dış tabiata değil, insanı hayvandan ayıran iç dünyası, karakter ve davranışlarıdır.

Eserlerdeki Karakterler

Klasikler kişilerin her zaman, her yerde, her toplumda aynı duygu ve düşüncede olduğunu kabul ederler. Bu nedenle eserlerinde değişmez TİPLER vardır.

Konular

Konularını genellikle eski Yunan ve Latin medeniyetinden alırlar. Onlara göre önemli olan bir konunun ilgi çekici olması değil, onun güzel bir şekil içinde en olgun dil, anlatım ve söyleyişle anlatılması ve insanlığa seslenmesi gerekir.

Tiyatroları

Tiyatroda üç birlik kuralına uymaları, akla ve doğallığa verdikleri önemi gösterir.

Üç Birlik Kuralı Nedir?

“Bir yerde, bir günde, bir tek olay”ın anlatılması ve işlenmesidir.

Klasik Sanatçılar:

Eleştiri alanında: Boilleau

Fabl alnında: La Fontaine

Tragedya alanında: Jean Racine(Tragedyanın babası), Pierre Cornielle

Komedya alanında: Moliere

Romanda alanında: Madame de la Fayette( İlk psikolojik roman:Prenses Cleves)

Hitabet alanında: Bossuet

Karakterleriyle: La Bruyere

Türk edebiyatında Klasisizm

Şinasi’nin La Fontaine’de yaptığı fabl çevirisi, Ahmet Vefik Paşa’nın ve Direktör Ali Bey’in Moliere’den yaptıkları çeviri ve adaptasyonlar Tanzimat’ta bu akımın etkisinde kalındığı söylenebilir.

2.ROMANTİZM

1830’lu yıllarda klasisizme tepki olarak doğmuş bir edebiyat akımıdır.

  • Büyük İngiliz şairi Shakespeare romantizmin kaynağı sayılır. Byron, Shelley ve Keats İngiliz romantizminin en ünlü şairleridir.
  • Alman edebiyatında romantizm Goethe ile hayat bulur. Goethe’den sonra en büyük temsilci Schiller’dir.

Fransa’da Romantizm

  • Fransız edebiyatında romantizm J.J Rousseau, Chateaubriand, Mme de Stael, Bernardin De Saint Pierre, Senancour adlı sanatçılar hazırladılar.
  • Lamartine’in 1820’de yayımladığı “Meditasyon” adlı şiir dergisi ile ilgi çeken romantizm Victor Hugo’nun 1827’de ortaya koyduğu”Cromwell” adlı tiyatro eserinin önsözü ve 1830’da oynattığı “Hernani” adlı dramıyla klasisizme karşı büyük başarı kazandı ve romantizm bir edebiyat akımı haline geldi.
  • De Vigny, A.Dumas Perre, A. De Musset, Sainte Bouve, George Sand da romantizmin önemli sanatçıları arasında yer alır.

Yazarlara Göre Romantizm

  1. Hugo: “Romantizm, edebiyatta liberalizmden başka bir şey değildir.” diyor. Bu, romantizmin klsissizmin katı kurallarını kırdığı anlamına gelir.
  2. de Musset:” Romantizm ağlayan yıldız, inleyen rüzgar, ürperen gece, uçan kuş, gaşyeden çiçektir.” şeklinde tanımlar. Bu da dış doğa ile insan duygusunu birleştirdiği anlamına gelir.

Kısaca Romantizm İlkeleri

  1. Romantizm, klasisizmin önem vermediği din duygusuna dayanır. Kişileri bir inanca götüren, akıldan çok duygular olduğuna göre romantizmde “duygu, coşkunluk ve hayal önem kazanır. Akıl ve mantık bu lirizm içinde erir.
  2. Din her şeyin gelip geçiciliğini gösterdiği için romantikler “kötümserlik, kuşku” içindedirler. Bu nedenle tabiata yönelirler.
  3. Çoğunlukla “aşk, ölüm ve tabiat” konularını işlerler.
  4. İnsanın ruhunu önem vererek karşıtlıklardan, ikiliklerden( güzel-çirkin, iyi- kötü)yararlanırlar.
  5. Sanatın ortaya koyduğu ve insan hayatı dediğimiz “dram”, bu karşıtlıklardan oluşmuştur. Gerçek şiir de bu karşıtlıkların uyumundadır.
  6. Romantik sanatçılar, klasik sanatçıların aksine gerçeği bir yönüyle değil; çirkin, bozuk, gülünç vb. bütün yönleriyle vermeye çalışırlar.
  7. Soyutun, genelin ,tipin yerine göz alıcı, olan somutu ve özeli seçerler.
  8. Konularını milli kaynaktan ve tarihten; çağdaş yaşamdan seçerler.

Türk Edebiyatında Romantizm

  • Romantizm Türk edebiyatına Tanzimat’la birlikte girmiştir.
  • Namık Kemal Tanzimat edebiyatının romantizmle ilgilenen en önemli şahsiyettir. Namık Kemal V. Hugo’nun etkisinde kalarak “Celaeddin-i Harzemşah” adlı piyesinin önsözünde romantik dramın ilklerinden söz etmiştir.
0
  Related Posts

Yorum Ekle


error: İçerik Korumalıdır !!