…Yazarımız, benzer soruları kendine sormuş olmalı ki çocukluğundan bugüne değin yaşamında iz bırakan kitaplardan söz eden bir yapıt ortaya koymuş; yapıtın ön sözünde belirttiği gibi o kitapları okumaktan aldığı hazzı, yaptığı anımsatmalarla okurlarına da tattırmak istemiş.
Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle başlatılabilir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Boşluk nasıl tamamlanır? Bir cümledeki boşluğu tamamlayabilmek için boşluktan sonraki cümlelere yoğunlaşmak gerekir. Boş bırakılan yerden sonra gelen cümle irdelendiğinde bir yazarın üstünde iz bırakan kitaplardan söz edildiği görülecektir. Buna göre iz bırakmaktan söz eden seçenek, A’dır. Çünkü A seçeneğinde kitapların sanatçıların üstünde bıraktığı izden, etkiden söz edilmiştir. Şifreler: 1.O kitapları okumaktan aldığı hazzı 2.Yaşamında iz bırakan kitaplardan Yanıt: A

……Bu romanında da ölümle sonuçlanan bir olayda adı geçen kişilerin mesleklerine ilişkin bilgiler vermişti.
Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle başlatılabilir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Boşluktan sonra gelen cümlede geçen “de” bağlacı şifre olarak alınabilir. Çünkü bu cümlede kullanılan “de” bağlacı cümleye” daha önce yapılan bir işin, uğraşın benzerini yapma” anlamı katmaktadır. Şifre : “de” bağlacı. Buna göre dikkat edilirse sanatçı ölümle sonuçlanan olayı anlattığı eserlerinde kişilerin mesleklerine yer veriyor. O halde bu onun bir anlatım tavrı ve ölçütüdür, denebilir. Yanıt: D

…Bu yürüyüş sırasında İzmir’ in sabırsız baharını selamlasam, imbatı koklasam, ardından kıyıya oturup denizi seyrederken çayımı yudumlasam, gazetemi okusam…

Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle başlatılabilir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Bu sorudaki anahtar sözcük “yürüyüş” tür. Ama dikkat etmeniz gereken nokta yürüyüşün hangi özelliğine vurgu yapıldığıdır. Boşluktan sonraki cümlede yürüyüş esnasında birden çok eylemin yapılma isteği vardır. Püf Noktası! Boşluktan sonra gelen cümlenin ana konusunu kesinlikle bulmalısınız. Şifre: “Bu yürüyüş” O halde seçeneklerde “bu yürüyüş “ sözüyle anlamca ve biçimce bağdaşan bir yargı bulmalıyız. A seçeneğinde geçen yargıda bir yürüyüş yapılma isteği var. Dikkat edilirse boşluktan sonra gelen cümlede dilek şart kipi kullanılarak cümleye bir dilek anlamı verilmiştir. Yanıt: A

…Böyle bir tutkusu yoksa şiire ilgi duymayacaktır; bunun sonucunda da ucuz aşk şiirleri yazmaktan öteye geçemeyecektir.

Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle başlatılabilir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Öncelikle metinde geçen şifreleri seçelim Şifreler: 1.verilen cümlede geçen “duymayacak ve geçmeyecek” yüklemleri. 2. Konu olarak” yazma tutkusu” nun şairliğe katkısı Yani bu durumda bu cümlenin başına getirilebilecek cümlede bir yazma tutkusundan söz edilmeli ve yüklem de kip bakımından gelecek zaman eki taşımalıdır. Bu anlayışa uygun tek seçeneğin “C “ olduğunu deneme –yanılma yaptığımızda görürüz. Yanıt: C

…Bu yüzden Ankara’da sonbahara, “sombahar” derim ben; yapraklar sarıya dururken gökyüzünde gürültülü bir telaş başlar.

Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle başlatılabilir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Şifre: Bu yüzden “Bu yüzden” sözü kendinden önce gelen sebebin açıklamasını vermek için kullanılan bir sözdür. O halde “bu yüzden “ bir cümlede varsa o cümlenin yüklemine “Niçin?” sorusunu sorup ondan önceki cümleyi “çünkü” bağlacıyla başlatmalıyız. -Niçin Ankara’ya sombahar derim? Bu soruya yanıt vermek için “som” sözcüğünün anlamını da bilmek vermek gerekir. Som nedir? 1.İçi dolu olan ve dışı kaplama olmayan, masif.2. Katışıksız.3. Tam, tamamiyle. Dikkat edilirse “som” sözcüğü “ bütünüyle “ anlamına gelmektedir. Yani Ankara’ya “sombahar” deniyorsa Ankara’nın her bölgesi bütünüyle sonbaharı çağrıştıran renklerle dolmuştur O halde A seçeneğinde geçen” her yer “ sözü de bizim için ikinci bir şifredir. Yanıt: A

Balıkesir’den çıkıp Edremit’e yöneldiniz mi sizinle kaynaşır, bütünleşir doğa.

Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle sürdürülebilir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Bu tür sorularda boşluktan hemen önce gelen sözcüklere odaklanın. Şifre sözcükleri bulmaya çalışın. ŞiFRE: Kaynaşmak ve bütünleşmek. Buna göre bu cümleden sonra gelen yargıda “kaynaşmak ve bütünleşmek “sözleriyle örtüşen bir yargı olmalı. O halde E seçeneğinde geçen “birbirinin içine geçen iki dost” ifadesi sorunun çözümü için ikinci bir şifredir. Demek ki bu tür sorularda aslında iki şifre vardır: Birincisi soru metninde, ikincisi seçenekte aranır. Yanıt: E

Karikatür hem düşündüren hem güldüren bir sanat dalıdır; çizgilerin dünyasında söz kaybolur, yerini düşünceye bırakır. ----

Bu sözler aşağıdakilerden hangisiyle sürdürülebilir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Boş bırakılan yerden önce gelen cümleye odaklanarak soruyu çözmemiz gerekir. ŞİFRE: Çizgiler yerini düşünceye bırakır Bu anahtar da karikatürün sözden çok düşünceyle kavranabileceğini göstermektedir. O halde seçeneklerde karikatürde önemli olanın düşünce olduğu bir yargı aramalıyız. A’da karikatürde çizginin önemi B’de karikatürün gerçekle ilişkisi C’de her çizginin derin anlamlar içerdiği D’de karikatürün sanatsal yeteneğe bağlı oluşu E’de karikatürü anlamanın kişiden kişiye değiştiği anlatılmaktadır. Buna göre karikatürün düşünceyle ilişkisini anlatan seçenek C’dir. Yanıt: C

Kendine… olmayan çocuklar, dünyayı … bir yer olarak görürler, kaygılıdırlar.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Böyle birden çok boşluk bırakılan sorularda dikkat edilmesi gereken şey, tek şifreyle çözüme ulaşılamayacağının bilinmesidir. ŞİFRE-1:olmayan ŞİFRE-2: kaygılı Buna göre seçeneklerden “kaygılı ve olmayan” sözcükleriyle ilgili olan bir seçenek bulmamız gerekir. Dikkat edin, A seçeneğinde “korku” sözcüğü “kaygı” ile ilgilidir. Demek ki A yanıt olabilir. Ama “güven” sözcüğünün de cümlenin anlamına uygun olması gerekir. Yerleştirip okuyunca “Kendine güveni olmayan çocuklar, dünyayı korkulacak bir yer olarak görürler, kaygılıdırlar. “ anlamca çok uygun olduğu görülecektir. Yanıt: A

Böyle insanlar için başarısızlıktan ve utançtan uzak durmanın en iyi yolu, hiçbir girişimde bulunmamak, hiçbir etkinliğe katılmamaktır.

Bu sözler aşağıdakilerden hangisiyle sürdürülebilir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Daha önceki sorularda olduğu gibi şifre sözcükleri yakalamamız gerekir. Şifre: Hiçbir girişimde bulunmamak, hiçbir etkinliğe katılmamak. Yani seçeneklerde bu şifreyle anlamca bağdaşan bir yargıya ulaşmamız gerekir. Buna göre metinde sözü edilen kişilere en uygun yargı” kılımı bile kıpırdatmadım” sözüdür. Yanıt: B

1.aslında
2.hayvan yemi olarak kullanılması
3.ekonomik bir kayıptır.
4.bir kazanç gibi görünse de
5.bayat ekmeğin

Yukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan dördüncü olur?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Dikkat! Art arda gelen söz ve sözcüklerin şekil ve anlam bağı içinde olması gerekir. ŞİFRE: Eğer soruda bizden dördüncü parça istenirse öncelikle son parçayı bulup kalanlardan hangisinin son parçayla birlikte okunup okunmadığını bulmalıyız. SON PARÇA: Yüklemin yer aldığı parçadır. Bu soruda son parça ” ekonomik bir kayıptır” sözüdür. Bu sözden önce okunabilecek sözcük “aslında” sözcüğüdür. Çünkü “aslında” sözcüğü durum belirtecidir ve yüklemden önce gelir. Doğru diziliş: Bayat ekmeğin hayvan yemi olarak kullanılması bir kazanç gibi görünse de aslında ekonomik bir kayıptır.

1. geçim kaynağı
2. başlıca
3. ulu Torosların
4. zirvesindeki karlı bir dağ köyünün
5. bu mis kokulu, nazlı çiçek

Yukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan birinci olur?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Cümle sırlaması yaparken sözcüklerin anlamlı ve kurallı bir şekilde birbirini takip etmesi gerekir. Dikkat! Bu tip soruları çözerken öncelikle yüklemi bulmamız gerekir. Yüklem nedir? Cümleyi sonlandıran ve yargı bildiren parçacığa yüklem denir. Bu soruda yüklem “geçim kaynağı” sözüdür. Çünkü cümleyi bitiren söz budur. Yüklem bulunduktan sonra kalanlardan hangisinin ilk parça olduğunu saptamalısınız. Şifre: Birinci parça genellikle öznenin yer aldığı parçadır ve bağlantı ögeleri taşımaz. Bu soruda da özne beşinci parçada yer almaktadır. Doğru diziliş: Bu mis kokulu, nazlı çiçek, ulu Toroslar’ın zirvesindeki karlı bir dağ köyünün başlıca geçim kaynağı.

1. fazla tuzlu
2. çok yağlı besinlerle
3. kızartma ve kavurma gibi
4. kaçınılmalıdır
5. yiyeceklerden

Yukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan üçüncü olur?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM 1.ADIM Önce yüklemi bulup aradan çıkarmalısınız. Yüklemi bulduktan sonra elinizde dört parça kalır. Yüklem: kaçınılmalıdır. 2.ADIM Kalan dört parçadan hangisinin yüklemle bütünleşebileceğini bulmalıyız. Yüklemle bütünleşebilecek parça: yiyeceklerden 3.ADIM Kalan üç parçadan hangisinin “yiyeceklerden “sözcüğüne yakışabileceğini düşünmeliyiz. Dikkat edilirse sözü edilen yiyeceklerin fazla tuzlu olması istenmiyor. Doğru diziliş: Kızartma ve kavurma gibi çok yağlı besinlerle fazla tuzlu yiyeceklerden kaçınılmalıdır.

1.hünerlerini gösterirler
2.elli çeşit bıçak
3. ve benzeri aleti kullanarak
4. üzerinde yaklaşık
5. sanatçılar, lüle taşı

Yukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan ikinci olur?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM 1.Adım: Öncelikle yüklemi bulmaya çalışalım. Yüklem: Hünerlerini gösterirler. 2. Adım: Şimdi elimizde dört parça kaldı. Bu parçaların içinden başlangıç cümlesini bulmaya çalışmalıyız. Başlangıç parçası, içinde öznenin yer aldığı parçacıktır. Dikkat edilirse özne “sanatçılar” sözüdür ve 5.parçada bulunuyor. 3.Adım: İşte 5. Parçadan sonra gelen parçayı bulduğumuzda cevap da çıkmış oluyor. Bu da 4. parçadır. DOĞRU DİZİLİŞ: Sanatçılar lüle taşı üzerinde yaklaşık elli çeşit bıçak ve benzeri aleti kullanarak hünerlerini gösterirler.

1. atmosferdeki karbon miktarının artmasına
2. yol açıyor
3 petrolün sorumsuzca tüketilmesi
4.ve dünyanın ateşinin yükselmesine
5. ve orman alanlarının yok edilmesi

Yukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan beşinci olur?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Yüklemi bulalım. Yüklem: Yol açıyor. Buna göre yanıtımız belli oldu. Doğru diziliş: Petrolün sorumsuzca tüketilmesi ve orman alanlarının edilmesi, atmosferdeki karbon miktarının artmasına ve dünyanın ateşinin yükselmesine yol açıyor.

Kimin kazandığını her zaman merak etmişimdir ama bir ödülün yazar için o kadar da değerli olduğunu düşünmüyorum. Sanat bir yarışma gibi algılanmamalı. Bence 20. yüzyılın en büyük üç yazarı Proust, Joyce ve Kafka’dır, örneğin.

Bu parçada geçen ‘’ sanatı bir yarışma gibi algılamamak’’ sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Bir İşi Yarış Gibi Algılamamak Nedir? Girişilen eylemi yarış gibi düşünmemektir. Bir işi yarış gibi algılamamak için birilerini geride bırakma düşüncen de olmamalı. Bu durumda yanıt ortaya çıktı. Sanatta yarış olmaz. Birbirini geride bırakma düşüncesi olmaz. Dikkat! Bir sözcüğün ne anlama geldiğini belirtirken kesinlikle cümle içindeki anlamına odaklanmalısın! Bizim için önemli olan, sözcüğün cümle dışı anlamı değil, cümle içindeyken hangi anlamda kullanıldığıdır. Ayrıca sözün mecaz olup olmadığına dikkat etmelisiniz.

(I) Dil bilimciler, çocuğun annesinden öğrendiği dile ana dili adını vermişlerdir. (II) Ancak, kimi dil bilimciler, konuyu farklı bir açıdan ele almışlardır. (III) Ana dili, insan kişiliğini oluşturan etkenlerin başında gelir. (IV) Onlara göre ana dili, salt anneye değil, çevreye de bağlıdır. (V) Bu bakımdan ana dilin tanımını genişletmişler, onu “İnsanın içinde doğup büyüdüğü ailede ya da toplumsal ortamda ilk öğrendiği dil.” diye tanımlamışlardır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde ‘’sadece ‘’ sözcüğüyle aynı anlama gelen bir sözcük kullanılmıştır?

(I) Sanatçı, bir kez daha şaşırtıcı bir “çalışmayla” la karşımızda.(alışıldık olmayan) (II) Sa-natçı, bazı bestecilerin yapıtlarını belli bir mantıkla fotoğraf karesine dönüştür-dü.(standartlaşmış bir düşünceyle)(III) Yarı saydam bir kâğıda, farklı renkteki boyaları serpiştirdi sanatçı. (gelişigüzel saçmak) (IV) Boyaların, kâğıt üzerinde belli düzeylerde aşağı ya da yukarı sıçramasını sağladı. (yayılmak) (V) Bu sırada oluşan görüntüleri fotoğrafladı ve böylece müziğin fotoğrafı ortaya çıkmış oldu.(olması gerektiği gibi)

Bu parçada numaralanmış cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerden hangisinin açıklaması yanlış yapılmıştır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Dikkat! Bir sözcüğün ne anlama geldiğini belirtirken kesinlikle cümle içindeki anlamına odaklanmalısın! Bizim için önemli olan, sözcüğün cümle dışı anlamı değil, cümle içindeyken hangi anlamda sözcüklerin kullanıldığıdır. Şimdi cümledeki anlamlarını tek tek belirleyelim: hayret edici, alışıldık olmayan belli bir mantıkla, belirlenmiş kurallarla serpiştirmek, saçmak sıçramak, yayılmak böylece, en sonunda anlamlarına gelmektedir.

(I)Hayatımı deneme kitabı yazarak kazanıyorum.(II) Son kitabıma da yeni başladım.(III) Hem ilerisi için de “Ne yazacağım?” diye bir endişem yok doğrusu. (IV) Çünkü dövülecek nice demirlerim var ocakta. (V) İçim çok rahat.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde düz anlatım yeğlenmemiştir

Düz Anlatım Nedir? Süssüz, bezeksiz, sanatsız, mecazsız, abartısız anlatıma düz anlatım denir. En Kestirme Yol Bir anlatımda mecaz yoksa o anlatım düzdür. Dikkat Düz anlatımın diğer adı yalın anlatımdır. Dikkat edilirse IV. cümlede geçen “dövülecek nice demirlerim var ocakta.” ifadesinde mecaz anlatıma başvurulmuştur.

Düz Anlatım Nedir? Süssüz, bezeksiz, sanatsız, mecazsız, abartısız anlatıma düz anlatım denir. En Kestirme Yol Bir anlatımda mecaz yoksa o anlatım düzdür. Dikkat Düz anlatımın diğer adı yalın anlatımdır. Dikkat edilirse IV. cümlede geçen “dövülecek nice demirlerim var ocakta.” ifadesinde mecaz anlatıma başvurulmuştur.

Yazar, bu metnin anlatımında aşağıdakilerin hangisine başvurmuştur?

Anlatıma Şiirsellik Katmak Nedir? Lirik ögeler, mecazlar ve benzetmelerden yararlanarak yapılan anlatıma şiirsel anlatım denir. Unutma Eksiltili (tamamlanmamış) cümleler kullanmak da anlatıma şiirsellik katar. Dikkat edilirse bütün bu parçada mecazlı ve eksiltili anlatıma başvurulmuştur.

(I)Yorum, ele alınan konuyu düşünsel arayışlarla irdeleyip belirgin kılmayı gerektirir. (II)Bilgi, yorumun besleyici ögesidir. (III)Sağlam bilgiyi ancak o alanın uzmanları verebilir. (IV)Bu yüzden bilginin bağlayıcılığı vardır ama yorumun yoktur. (V)Yorumun düşünsel alanı geniştir .(VI)Yorum yaparken görsel-işitsel kaynaklardan, okunanlardan yararlanma olanağı vardır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangileri arasında neden-sonuç ilgisi kurulabilir?

Unutma! Bir cümlenin nedeni genellikle ya kendisinden önce ya da kendisinden sonraki cümledir. Püf Noktası! İki cümle arasında “çünkü, zira, bu nedenle, bundan dolayı…” gibi ilgiler varsa bu cümleler arasında “neden-sonuç” ilgisi vardır. Örnekler: 1. Sınav var, bu yüzden heyecanlıyım. I. cümle II. cümle 2. Ders çalışıyorum çünkü yarın sınavım var. I. cümle II. cümle Kısacası bir cümlede “zira, bu yüzden, çünkü, bunun için…vb.” bağlantı ögeleri varsa o cümle ve ondan önceki cümle arasında “neden-sonuç “ anlamı vardır. Metinde geçen cümleleri incelendiğinde dikkat edilirse IV. cümlede “ bu yüzden “ bağlantı ögesinin kullanıldığı görülecektir. (III)Sağlam bilgiyi ancak o alanın uzmanları verebilir. (IV)Bu yüzden bilginin bağlayıcılığı vardır ama yorumun yoktur. O halde yanıtımız III. ve IV. cümledir.