Tatlı su kaynaklarının bulunması, kullanılması, korunması, doğru bir biçimde işletilmesi tarihin her döneminde insanların uygarlık alanında ilerlemesini sağlayan temel etkenlerin başında gelmiştir.

Bu parçada geçen aşağıdaki sözcüklerden hangisi nitelik bildirmektedir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Haberin Olsun!Bir sözcüğün nitelik bildirmesi için o sözcüğün ‘’Nasıl?’’ sorusuna yanıt vermesi gerekir. Başka bir deyişle sözcüğün önündeki ismin ya da eylemin özelliğini bildirmesi gerekir. - Okula yürüyerek gittim.(nitelik) - Güzel bir gündü.(nitelik) Buna göre seçeneklere bakıldığında sadece” doğru “sözcüğünün nitelik verebildiğini görüyoruz.


Bu evlerin yenileriyle eskileri iç içeydi. Bakımlı olanlar, bozkırdaki çiçekler gibi hemen göze çarpıyordu. Tarih kokan eski evleri ise açık hava kütüphanesi olarak nitelemenin doğru olacağını düşünüyordum. Yapraklarının çoğu yırtılmış, kimi sayfaları solmuş, ama okunması gerekli kitaplarla dolu bir kütüphane…

Bu parçada geçen altı çizili bölümle evlere ilişkin aşağıdakilerden hangisi anlatılmak istenmiştir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Kulağa Küpe! Bir sözcük ya da sözdeki anlamı bulabilmek için 1. Sözün içinde varsa mecaz anlamlı ifadelerin şifrelerini çözün! 2. Sözcük ya da söz hangi cümlede geçiyorsa o cümledeki anlamını yakalamaya çalışın. 3. Sözcüğün günlük dildeki anlamını gözden kaçırmayın. Bu soruda dikkat etmemiz gereken sözler ‘’açık hava ‘’ ve ‘’kütüphane’’ sözleridir. Bu sözler de bize evlerin her bölgesinde tarihi bilginin varlığına işaret ediyor. Çünkü kütüphane imgesi bir birikimin bir varlığı için kullanılmıştır. Bir de bu evler tarih koktuğu için bir birikim taşıyor.


Bu yazarın oyun yazarlığı yaparak edindiği ustalık, öyküleriyle romanlarındaki konuşmalarda da görülür. Bunlar, laf olsun diye söylenmiş sözler değildir. Olayların gelişmesini, kişilerin ruh yapısını anlamayı kolaylaştıran, yaşanmış bir duyarlığı gösteren gerçekçi konuşmalardır.

Bu parçada geçen altı çizili sözün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Püf Noktası! Bir sözcüğün ya da sözün yerine bir sözcük ya da söz kullanabilmek için ikisinin de aynı anlamı düşündürmesi gerekir. Bunları birbirinin yerine gibi hem dil kurgusu hem de anlam özelliği yönünden kullanabilmemiz gerekir. laf olsun âdet yerini bulsun Konuşacak herhangi bir konu bulunmayıp rastgele söz sarf edildiğinde söylenen bir söz. Bir mesajı olmayan söz anlamına gelir.



Bu oyunu dünyanın pek çok ülkesindeki tiyatrolar oynattı. 1975’te ilk kez sinema filmi olarak çekildi. Yabancı kaynaklı bir internet sitesinde 2005 yılında yapılan bir oylamada komedi dalında dünya üçüncüsü seçildi. Ayrıca Çin’de ve Japonya’da da dereceye girdi.

Bu parçada geçen altı çizili sözcükte aşağıdaki açıklamalardan hangisine uygun bir anlam olayı vardır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Ad Aktarması Nedir? Bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp başka bir kavramın yerine kullanılmasıdır. Örneğin, bu dizede geçen “Marmara” sözcüğü aslında bir bölgenin adıyken o bölgede bulunan denizin yerine de kullanılmıştır. Türkçede bu tür kullanımlar çoktur. – Üç tabak yedim. (Tabak yenmez, içindeki yenir.) – Ayağını çıkar, öyle gir! (Ayak çıkarılmaz, ayakkabı çıkarılır.) Burada geçen “tiyatro” sözcüğü de “tiyatro yöneticileri” sözünün yerine geçtiği için ad aktarması yapılmıştır.



O günlerde mikrofon karşısına geçmek, sesini tüm ülkeye, belki de dünyaya duyurmak bambaşka bir mutluluktu. Bu mutluluğu en çok hissedenler de spikerlerdi. Ama spikerlik herkesin öyle kolayca yapabileceği bir iş değildi. Radyo spikeri olabilmek için iyi bir sese sahip olmak, dili en iyi şekilde kullanmak başta gelen koşullardı.

Bu parçada geçen’’ iyi bir sese sahip olabilmek ‘’ sözüyle aşağıdakilerden hangisi anlatılmak istenmiştir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM İyi Bir Ses Sesi, anlamı yansıtabilecek ton, ezgi ve vurgulamalarla kullanmak. İyi bir ses bir spiker için olmazsa olmaz koşullardandır. Çünkü sunduğu haberin veya içeriğin anlamını hissettirmek için iyi ve eğitimli sese ihtiyaç vardır. Püf Noktası! Bu tür soruları çözerken altı çizili sözü veya seçili bölümü seçeneklerle ilişkilendirmeniz yeterlidir ama altı çizili sözün başına ‘’yani ‘’ sözcüğünü eklemeniz gerekir. Şöyle ki İyi bir sese sahip olmak yani A) Sesin bütün anlam inceliklerini yansıtabilecek tonlamalarda kullanmak bunu her seçenekte deniyorsunuz ta ki anlamlı bir yanıt buluncaya dek.



Kaşları, daima iki iri uzatma işareti gibi hayretle kalkmış olurdu. Burnunun ucuna doğru yerleştirdiği teneke çerçeveli gözlüğünün üstünden bakan kahverengi gözlerinde, kendini masal dünyasına kaptırmış çocukların bakışlarındaki duru hayranlık ışıldardı.

Bu parçadaki altı çizili sözlerle anlatılmak istenenler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Dikkat! Sözcüğün cümledeki anlamına göre karar vermeliyiz. Sözcüğün gerçek anlamlı olup olmadığına göre yanıt aramalısınız. Parçada"Bir kimseye tutulmak, bağlanmak, aşırı sevgi duymak" sözünü karşılayan bir ifade yoktur.



Yalnız Anadolu’ya özgü yani “endemik”(I) pek çok bitki var. Bunlardan biri olan ada soğanının(II) soğanlarından elde edilen madde, kalp ilaçlarının yapımında(III) kullanılıyor. Büyük bir soğanı olan bu tür, sonbaharda küçük ve çok sayıda beyazımsı çiçekler açıyor. Aslında bir Akdeniz bitkisi olan ada soğanı, Batı ve Güney Anadolu’da genellikle(IV) kızıl çam ormanlarının altlarında, deniz seviyesinden 300 metre kadar yüksek olan yerlerde ve kumlu topraklarda kendiliğinden(V) yetişiyor.

Bu parçada geçen numarayla belirtilmiş altı çizili sözcükler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM- Terim Nedir? Bir bilim, sanat, meslek dalıyla veya bir konu ile ilgili özel ve belirli bir kavramı karşılayan kelime. Buna göre I.de geçen endemik coğrafi bir terimdir. II.de geçen ‘’ada soğanı’’ sözünde adaya özgü bir anlam vardır. III.de geçen yapım sözü ‘’ Ham maddeyi el veya makine ile işleyerek mal üretme, imal. ‘’anlamına gelmektedir ama seçenekte yanlış açıklanmıştır. IV.de geçen ifade ‘’genellikle’’yle aynı anlama gelir. V.de geçen’’kendiliğinden ‘’sözü de kendi kendine olma anlamına gelir.



Cami, harem ve hünkâr olmak üzere iki kısımdan oluşur. Geniş ve yüksek pencereleri, boğazın değişken ışıklarını caminin içine toplayacak biçimde düzenlenmiştir. Merdivenle çıkılan yapının tek şerefeli iki minaresi vardır. Duvarları beyaz kesme taştan yapılmıştır. Tek kubbenin duvarları pembe mozaiktendir. Mihrap mozaik ve mermerden, minber ise somaki kaplı mermerden yapılmıştır.

Bu parçada geçen aşağıdaki sözcüklerden hangisinin tek başına bir anlamı yoktur?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Aklında Bulunsun! Sözcükler anlamlarına göre iki türlüdür: Anlamlı olanlar, anlamsız olanlar. Anlamı olanlar soyut veya somut bir kavramı ya da bir varlığı karşılar: kitap, bilet, kadeh… Anlamsız olanlar hiçbir kavramı karşılamaz: gibi, ve, göre, veya, ki…



Biz bir ağaç dikildiğinde, bir çiçek açtığında, bir köpek başını okşatmak için bize yanaştığında, bir yaya geçidi yapıldığında mutlu olmayı babamızda gördük, babamızdan öğrendik. Nasıl da severdi insanları! Nasıl da güvenirdi onlara ve nasıl da saygı gösterirdi her bireye! Yaşamı asla ertelemezdi ve şöyle derdi: “Geçmişi değiştiremezsin, geleceği bilemezsin, bugünü yaşa, bugün çok önemli.”

Bu parçada geçen altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Yaşamı asla ertelememek Yaşamın içinde olmak, anı yakalamak Kulağa Küpe! Bu tür sorularda önce altı çizili sözü sonra seçenekleri okumalısınız. Buna göre seçenekler incelendiğinde A seçeneğindeki anlamın parçada geçen ifadeyle uyumlu olduğu görülmektedir.



Sanatçı “bir başka yere taşınmalı”, kabuklaşmış sınırların dışına çıkarılmalıydı. Yazar, yıllardır dur-duğu eşikten böyle kurtulabilir, içine düştüğü anlaşılmazlıktan böyle çıkabilirdi. Bu, yirminci yüzyıl Türk edebiyatındaki karşılaştırmalı edebiyat araştırmalarına yeni bir boyut kazandırırdı. Daha da önemlisi, dünyaya açılmak isteyen, kendine bilinçli bir güven duyan Tanpınar’ın gerçek bir değerlendirmesi yapılmış olurdu.

Bu parçada geçen’’ kabuklanmış sınırların dışına çıkarılmak’’ sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Püf Noktası! Bir sözün anlamını belirlerken o sözdeki mecazlı sembollerin niçin kullanıldığını bilmelisiniz. Bu cümlede de kabuklaşmak ifadesi mecazdır. Buna göre soruyu çözmelisiniz. Kabuklaşmak nedir? Üstünden zaman geçerek kalıplaşmak demektir. Kabuklaşmış düşüncelerden çıkarılmak nedir peki? Kalıplaşmış düşüncelerden uzaklaşmak anlamına gelir. O halde yanıt ortaya çıktı.



(I)Roman yazma, insanı ve dış dünyayı zihinde yeniden canlandırma işidir. (II)Roman sanatı, kendimizden bir başkası gibi ve başkalarından kendimiz gibi söz edebilme hüneridir. (III)Yazar, romancılığı, kendisini başkalarının kişiliğine bürünmeye zorladığı için sevmek-tedir. (IV)Roman yazmanın ve okumanın, kendini başka hayatların yerine koyma, onlar gibi duyup düşünmeyle ilgili bir yönü vardır. (V)Romancı, ressam olmak isteyen değil, sözcüklerle resim yapmak isteyen kişidir.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerde geçen altı çizili sözlerden hangileri anlamca en yakındır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Püf Noktası! Bu tür sorularda birbirinin yerine kullanma tekniğini deneriz. Bir sözü başka bir söz yerine kullanabilmemiz için aynı cümlede aynı ifadeyi vermesi gerekmektedir. Seçenekler incelendiğinde ‘’başkalarının kişiliğine bürünme’’ ve ‘’kendini başka hayatların yerine koyma’’ sözlerinin aynı anlamda olduğu görülmektedir.



(I) Sanatçı, bir kez daha şaşırtıcı bir “çalışmayla” la karşımızda.(alışıldık olmayan) (II) Sa-natçı, bazı bestecilerin yapıtlarını belli bir mantıkla fotoğraf karesine dönüştür-dü.(standartlaşmış bir düşünceyle)(III) Yarı saydam bir kâğıda, farklı renkteki boyaları serpiştirdi sanatçı. (gelişigüzel saçmak) (IV) Boyaların, kâğıt üzerinde belli düzeylerde aşağı ya da yukarı sıçramasını sağladı. (yayılmak) (V) Bu sırada oluşan görüntüleri fotoğrafladı ve böylece müziğin fotoğrafı ortaya çıkmış oldu.(olması gerektiği gibi)

Bu parçada numaralanmış cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerden hangisinin açıklaması yanlış yapılmıştır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Dikkat! Bir sözcüğün ne anlama geldiğini belirtirken kesinlikle cümle içindeki anlamına odaklanmalısın! Bizim için önemli olan, sözcüğün cümle dışı anlamı değil, cümle içindeyken hangi anlamda sözcüklerin kullanıldığıdır. Şimdi cümledeki anlamlarını tek tek belirleyelim: hayret edici, alışıldık olmayan belli bir mantıkla, belirlenmiş kurallarla serpiştirmek, saçmak sıçramak, yayılmak böylece, en sonunda anlamlarına gelmektedir.



Bir yazarı mutlu etmenin birçok yolu vardır. Örneğin on altı yaşında bir mimarın yanına çırak olarak verilen İngiliz Yazar Thomas Hardy için en büyük ödül bir üniversite diplomasıdır. Öyle ki bu yazar, Victoria Dönemi’nin bakış açısı sınırlı eleştirmenlerince eğitimsiz olarak damgalanmaktan da kurtulamaz.

Bu parçada geçen altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Şu sözcüklerin anlamlarını bakalım. Bakış açısı nedir? Bir olay, konu veya düşünce incelenirken izlenen belirli yön. Sınırlı olmak nedir? Belli bir düzeyde, kısıtlı. Buna göre “bakış açısı sınırlı olmak ‘’ belli kalıpların dışında kalanları görememek, daha doğrusu at gözlükleriyle düşünmek demektir.



Okurlar; yazarların aşklarını, alışkanlıklarını, acılarını, sevinçlerini kısaca yaşam serüvenlerini merak ederler. Onların en çok merak ettiği bir başka konu da yazarların niçin ve nasıl yazdıklarıdır. Bir yapıtın yaratılması, zihinsel bir doğum olarak nitelendirilirse yazar bunu nasıl gerçekleştirir. Örneğin Paul Valery de “Beni ilgilendiren şey yapıt değil, yapıtın nasıl yazıldığıdır ” demiştir.

Bu parçada geçen altı çizili sözle aşağıdakilerden hangisi vurgulanmıştır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM BİÇEM: Sanatçının görüş, duyuş, anlayış ve anlatıştaki özelliği ya da bir türün, bir çağın kendine özgü anlatış biçimi. BİÇİM: Sanat ve edebiyat eserlerinde dış görünüş, form; şiirlerin kuruluş ve uyak düzenlerine göre olan dış görünüşü, şekil. DOĞAÇLAMA: Bir şeyi kendiliğinden yapma. YAPISALLIK: Yapı ile, yapılış ile, kuruluş ile ilgili, strüktürel, konstrüktif. SOMUTLAMA: Soyut bir kavramı algısal kılma Sizce bu açıklamalardan sonra yanıt ne olur? Eğer Valery ” Konu beni ilgilendirmiyor, şiirin nasıl yazıldığı ilgilendiriyor.” diyorsa burada önemli olan sanatçının anlatış, duyuş özelliğidir.



Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözlerin hangisinde’’ bir duyuma dayalılık ‘’ anlamı vardır?

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözlerin hangisinde’’ bir duyuma dayalılık ‘’ anlamı vardır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Duyuma Dayalılık Nedir? Başkasından duyma , kulağına çalınmış olma demektir. Yani ifadede kesinlik olmama durumu anlaşılmalıdır. "bildiğim kadarıyla" ifadesi başkasından duyma anlamı vermektedir.



(I) Bir yapıtı ya da bir edebî kişiliği daha iyi anlayabilmenin yollarından biridir bu. (II) Tasarladığım işin doğası, eski dönemlere düşler yoluyla da olsa gitmemi gerektiriyordu. (III) Çünkü o dönemlerdeki tarihî kişiliklerle bir serüvene ortak olmak bana heyecan veriyor, beni mutlu ediyor. (IV) Evliya Çelebi gibi bir kişiliği hem yaşadığı çağın koşullarıyla birlikte anlatayım hem de modern çağ insanıyla onu tanıştırayım istedim. (V) Böylece birbirine paralel ve koşut iki zamanlı bir yapıt çıktı ortaya.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde aynı sözcük anlamdaşı ile yinelenmiştir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Yinelemek nedir? Bir şeyi olduğu gibi tekrarlamaya yinelemek denir. Dikkat! Burada aynı anlama gelen sözcüklerin birlikte kullanılması gerekir Seçenekler incelendiğinde aynı anlama gelen sözcüklerin V.cümlede kullanıldığı görülecektir. Paralel ve koşut aynı anlama gelmektedir. Koşut (paralel ) Bir düzlemde kesişmeden ilerleyen, iki ya da daha çok sayıdaki doğruların ya da ışınların özelliği.



(I) Dil bilimciler, çocuğun annesinden öğrendiği dile ana dili adını vermişlerdir. (II) Ancak, kimi dil bilimciler, konuyu farklı bir açıdan ele almışlardır. (III) Ana dili, insan kişiliğini oluşturan etkenlerin başında gelir. (IV) Onlara göre ana dili, salt anneye değil, çevreye de bağlıdır. (V) Bu bakımdan ana dilin tanımını genişletmişler, onu “İnsanın içinde doğup büyüdüğü ailede ya da toplumsal ortamda ilk öğrendiği dil.” diye tanımlamışlardır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde ‘’sadece ‘’ sözcüğüyle aynı anlama gelen bir sözcük kullanılmıştır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Aklında Bulunsun! Bu tür sorularda şüplendiğin hangi sözcük varsa yerine koyarak sonuca gitmeye çalış. Salt sözcüğü’’ sadece’’ anlamına gelmektedir. Ancak sözcüğü ‘’ fakat ‘’ anlamında kullanılmıştır.



Bir filmde kullanılan yanlış zamana ait bir şapkayı ya da yanlış zamana ait bir fontu yakalayabilmek, hem yazı karakteriyle ilgilenenlerin hem de kimi sinemaseverlerin en sevdiği uğraşlardan biridir. Hatta Verdana gibi dünyanın en çok kullanılan fontlarından birinin yaratıcısı olan Mattehew Carter’ın da en büyük zevklerinden biri, seyrettiği filmlerdeki yanlış kullanılmış yazı karakterlerini bulmakmış. 1950’lerde geçen bir filmde neden 1980’lere ait bir font kullanıldığına kafayı takabiliyormuş.

Bu parçada geçen altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Deyim Nedir ve Ne Gibi Özellikleri Vardır? 1. En az iki sözcükten oluşan ve bir anlam inceliği için kullanılan kalıplaşmış sözlerdir. 2. Deyimler bir yargı, bir düşünce taşımaz: göze batmak, kendinden geçmek… Sadece bir durumu anlatır. (tembellik, cimrilik, …) 3. Deyimlerin çoğu gerçek anlamının dışında düşünülür. Ama gerçek anlamlı deyimler de vardır. Çoğu gitti, azı kaldı. (gerçek anlamlı) Gemi azıya almak. (mecazlı) Deyimler Sınavlarda Nasıl Sorgulanır? 1. Aşağıdakilerin hangisinde bir sözcük yüklemle deyimleşmiştir? 2. Aşağıdakilerin hangisinde deyim açıklamasıyla verilmiştir? 3. Aşağıdakilerin hangisinde bir deyim yanlış açıklanmıştır? 4. Aşağıdakilerin hangisinde deyim yanlışlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır? Bu soruların çözüm tekniğini soru karşımıza çıktıkça vereceğiz. Şimdi sorumuza gelelim. Püf Noktası! Bir deyimin veya sözcüğün anlamını bilmek için deyimin veya sözün kendinden önceki ve sonraki cümlelere bakarak anlamını tahmin edebilirsiniz. Altı çizili deyim de ‘’zihni bir şeyle meşgul olmak’’ anlamında kullanılmaktadır.



Kimin kazandığını her zaman merak etmişimdir ama bir ödülün yazar için o kadar da değerli olduğunu düşünmüyorum. Sanat bir yarışma giBence 20. yüzyılın en büyük üç yazarı Proust, Joyce ve Kafka’dır, örneğin.

Bu parçada geçen ‘’ sanatı bir yarışma gibi algılamamak’’ sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Bir İşi Yarış Gibi Algılamamak Nedir? Girişilen eylemi yarış gibi düşünmemektir. Bir işi yarış gibi algılamamak için birilerini geride bırakma düşüncen de olmamalı. Bu durumda yanıt ortaya çıktı. Sanatta yarış olmaz. Birbirini geride bırakma düşüncesi olmaz. Dikkat! Bir sözcüğün ne anlama geldiğini belirtirken kesinlikle cümle içindeki anlamına odaklanmalısın! Bizim için önemli olan, sözcüğün cümle dışı anlamı değil, cümle içindeyken hangi anlamda kullanıldığıdır. Ayrıca sözün mecaz olup olmadığına dikkat etmelisiniz.



Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi nitelik bildirmemektedir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Nitelik bildirmek nedir? Bir işin nasıl yapıldığını veya bir varlığın özelliğini bildiren sözcükler kullanmaya nitelik bildirmek denir. Püf Noktası Eylem, eylemsiler ve isimlere “nasıl” sorusu sorulduğunda alınan yanıt niteliktir. Buna göre seçenekleri inceleyelim. Nasıl sarıldılar? (korku içinde) ….. Nasıl geldim? (koşarak) Nasıl çözmelisiniz? (konuşarak) Nasıl parçalar?(küçük küçük) Dikkat! “nasıl” sözcüğü, nitelik değil soru bildirmektedir.