Eğitimden yoksun, sanatla tanışmamış, kendini geliştirme olanağı bulamamış genç nüfusla övünmek kadar yanlış bir şey olamaz.

Bu parçada geçen altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Sanatla Tanışmamak Bir şeyle tanışmamak- gerçek anlamıyla- o şey hakkında bilgisi olmamak anlamına gelmektedir. Bu durumda sanatla tanışmamış birinin de sanat hakkında bilgisi olmaması gerekir. Bu açıklamalara göre altı çizili sözle anlamca örtüşen seçenek D’dir. YANIT: D



Bir sanatçıya farklı pencerelerden bakıldıkça onun yapıtları, ışıldar, renklenir.

Yukarıdaki cümlede geçen altı çizili sözcüklerden hangileri gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Gerçek Anlam Nedir Sözcüklerin herkesçe bilinen anlamına denir. Herkeste buna ilişkin ortak bir anlam vardır. Püf noktası! Gerçek anlam, akla ve mantığa aykırı değildir. Örneğin” Kendine yeni bir kalem almıştı.” Cümlesinde geçen “kalem” herkesin bildiği anlamıyla kullanıldığı için gerçek anlamdır. Ama “ edebiyatımızın kalemlerinden biri daha devrildi.” denirse mecaz olur. Buna göre Sanatçı= gerçek Farklı pencere = mecaz Yapıtlar= gerçek Işıldar= mecaz Renklenir =mecaz Bu bilgilere göre sözcükler incelendiğinde sanatçı ve yapıt herkesin bildiği anlamda ama diğer sözcükler başka kavramları karşıladığından mecazdır. YANIT: E



20. yüzyılın çocuğu olan televizyon aracı olarak gündelik yaşamımızdaki yerini aldı. Çağına damgasını vururken bir yandan da en güçlü iletişim olaylardan, sadece sesli ve sözlü değil, görüntülü olarak da haberdar olmaya başladı. İnsanlarla içli dışlı olup onları bağrına bastı. Böylece, televizyon izleyicileri, dünyanın dört bir yanındaki olaylardan haberdar oldu.

Bu parçada geçen altı çizili sözcüklerin hangisinde “düz bir anlatım” yeğlenmiştir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Düz anlatım nedir? Düz anlatım sözcüklerinin gerçek anlamında kullanıldığı anlatımdır. Başka bir söyleyişle yalın, sanatsız, mecazsız anlatıma düz anlatım denir. Püf noktası!Düz anlatımda söylenenlerde akla ve mantığa uygunluk vardır ama düz olmayan anlatımda akıl ve mantık kuralları devre dışıdır.Buna göre altı çizili sözcüklere incelendiğinde V. sözde anlam olayı olmadığı için düz bir anlatım taşımaktadır. Yanıt: E


4.Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ Gerçeği söylemek gerekirse, gerçek şu ki’’ anlamında bir sözcük kullanılmıştır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Dikkat! Sizden istenen sözcüklerin anlamlarını da bilmek zorundasınız. Örneğin, “’kaçmak” sözcüğü hangisinde ”benzemek, çağrıştırmak” anlamlarında kullanılmıştır?” denirse sizin “benzemek ve çağrıştırmak” sözcüklerinin anlamlarını bilmeniz gerekir. Buna göre seçenekler incelendiğinde ‘’D’’ de geçen ‘’doğrusu’’ zarfı söz konusu anlama gelmektedir. Doğrusu Ne Demektir? Gerçeği söylemek gerekirse, gerçek şu ki. YANIT: D


I. Dünyada yedi bin dilin yarısından fazlası yok olma tehlikesiyle karşı karşıya ve gelecek yüzyılda birçoğu da tamamen kaybolacak.( yüz yüze) II. Bilim adamları dillerin kaybolmasının, hayvan ve bitki türleri içinde tehlike oluşturduğunu saptadı. (ifade etmek) III. Buradan yola çıkarak dünyanın biyolojik çeşitlilik haritası ile dillerin dağılım haritasını çıkardı.(yayılma) IV. Bitki ve hayvan türlerinin en zengin olduğu Amazon Havzası ve Yeni Gine Adası’nda dil yönünden de çeşitlilik görüldü.(fazla olmak) V. Bilim adamları bu bölgelerde biyolojik çeşitliliğin nasıl korunacağı bilgisinin dillerin içinde gizli olduğuna inanıyor.(benimsemek)

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Püf Noktası! 1.Bir sözcüğün ya da sözün yerine bir sözcük ya da söz kullanabilmek için, ikisinin de aynı anlamı düşündürmesi gerekir. 2.Kavramın cümledeki anlamını bilmek gerekir. Dikkat! Altı çizili sözün gerçek anlamda kullanılıp kullanılmadığı önemlidir. Buna göre seçenekler incelendiğinde II. cümlede geçen ‘’saptamak ‘’ sözü yanlış açıklanmıştır çünkü saptamak, “ifade etmek” değil “bir şeyi belirlemek ve tespit etmek” tir. YANIT: B


(I) Tarihi eskilere dayanan önemli şehirlerin ortak noktası suya yakın olmalarıdır. ( ulaşmak, uzanmak) (II) Bu nedenle iki ırmak üzerine kurulmuş Belgrad’ın tarih boyunca neden bu kadar akına uğradığını, birçok uygarlığa ev sahipliği yaptığını tahmin etmek zor değil. (maruz kalmak, karşı karşıya kalmak) (III) Taş Devrinde tanrıların toprağa hediyesi olarak görülen Sava ve Tuna ırmakları her zaman canlı kalmasını sağlar bu şehrin. ( yaşama isteğiyle dolu ) (IV) Burası Keltler, Romalılar, Bulgarlar, Bizans, Osmanlı, Avusturya, Yugoslavya ve Sırbistan’dan taşır.(etkisi olmak) (V) Neredeyse 6 bin yıllık geçmişi olan, yıllara, çeşitli hükümetlere, doğal felaketlere karşın ayakta kalabilmiş bir şehir Belgrad.(varlığını korumak)

Bu parçada geçen altı çizili sözcüklerden hangisinin açıklaması yanlış verilmiştir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Dikkat! Sözcüğün cümledeki anlamına göre karar vermeliyiz. Türkçede sözcükler çok anlamlı olduğu için cümlelerde sözlük anlamlarının dışına başka anlamlarda kullanılabiliyor. PÜF NOKTASI Yerine koyma metodunu kullanarak yanıta gidiniz. ÇÖZÜM Buna göre seçenekler incelendiğinde “canlı” sözcüğünün verilen anlama uygun kullanılmadığı görülmektedir. ”canlı” sözcüğü söz konusu cümlede “varlığını korumak” anlamında kullanılmıştır. Fakat açıklaması yanlış verilmiştir. Yanıt: C


7.Aşağıdakilerin hangisinde yansımadan türemiş bir sözcük vardır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Yansıma Sözcük Nedir? Doğadaki canlılardan, nesnelerden çıkan, yansıyan taklidî seslerle oluşmuş sözcüklere denir: Pat, çat, uf, tık, cikcik… Bu sözcükler başka sözcüklerle birleşip deyim özelliği kazanabilir. Buna göre seçenekler incelendiğinde ‘’E’’ de geçen ‘’patlamak ‘’sözcüğü yansıma sesten türemiş bir sözcüktür. YANIT: E


(I) Eski İstanbul’da komedyenlerin çoğu ciddi sanatçılardı. (II) Birkaç el hareketiyle, mimikle, az sözle seyircileri kahkahaya boğmayı bilirlerdi. (III) Şakalarında somurtmayan bir ağırbaşlılık vardı. (IV) Tüm tiyatro oyuncuları gibi komedyenlerin de yaşarlığı, sahneye çıkabildiği süreyle sınırlıydı. (V) En ünlü komedyenler bile sahneden çekildikten birkaç yıl sonra unutuluverirlerdi.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde ‘’kalıcılık ‘’ sözcüğünün anlamdaşı bir sözcük kullanılmıştır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Püf Noktası! Bir sözcüğün anlamını belirlerken o sözcüğün sözlük anlamı ne kadar önemliyse cümlede diğer sözcüklerle etkileşiminden kazandığı anlam da o kadar önemlidir. Hatta bir sözcüğün anlam anahtarı diğer sözcükler ile etkileşiminden elde edilebilir Buna göre kalıcılık sözcüğü irdelendiğinde sözcüğün “kalmak, yaşamak, yarına kalmak, anılmak var olmak, yaşarlığını korumak” sözcükleriyle ilgili olduğu görülecektir. Bu anlamlarla ilişkili sözcük de IV. cümlede geçen “yaşarlık” sözcüğüdür. YANIT: D



İki pervaneli 335 kg ağırlığındaki uçağın ilk uçuş denemesi, 12 saniye sürer ve bu uçak 37 metre yol alır. Aynı gün yapılan 2’inci denemede ise uçak 280 m’lik bir mesafeye ulaşır. 1904’te ise Wright Kardeşler, uçağa havada dönüşler yaptırmayı başarırlar. Birkaç yıl sonra Osmanlı İmparatorluğu’nda da Belçikalı Cathers’la ilk uçuş denemesi yapılır.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisinin karşıtı vardır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Karşıt Nedir? Nitelik ve durumları birbirine büsbütün aykırı olan, zıt, kontrast. Nitelik bakımından birbirinin tersi olmak: güzel- çirkin, yaşlı – genç… DİKKAT! Bir sözcüğün karşıtını belirlerken o sözcüğün cümleye kattığı anlama bakılır. Yani sözcük cümlede hangi anlamda kullanılmışsa o anlamın karşıtını bulmalıyız. AKLINDA BULUNSUN Bir sözcüğün olumsuzu onun karşıtı olamaz: geliyorum- gelmiyorum. Bu bilgilerden yola çıkıldığında altı çizili sözcüklerden ’’sonra” sözcüğünün karşıtı “önce” sözcüğüdür çünkü iki sözcük zaman bakımından terstir. YANIT: E



Dostlarımızdan ne kadar büyük bir güç aldığımızı biliyoruz, değil mi? Onların sevgisiyle, yardıma hazır sıcacık yürekleriyle birçok zorluğu kolayca aşarız, Mutluluklarımız onlarla çoğalır, üzüntülerimiz onlarla azalır.

Bu parçada geçen altı çizili sözün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Püf noktası! Bir sözün cümleye kattığı anlamı bulabilmek veya o sözün hangi anlamda kullanıldığını bulabilmek için sözün gerçek mi mecaz mı olup olmadığına bakmalısınız. Sıcacık Yürek Nedir? Sıcacık iç ısıtan, sevgi dolu anlamlarına gelmektedir. Bu nedenle yanıtımız ‘’A’’ dır. YANIT: A



Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerden hangisi sesteş olmaya elverişlidir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Sesteşlik Nedir? Sesteşlik, aralarında anlamca hiçbir yakınlık olmayan ama ses benzerliği (okunuş benzerliği) olan sözcüklerin birlikte bir ahenk oluşturmak için kullanılmasıdır. Dikkat! Sesteş olabilecek sözcükler söylendiğinde kulağımıza aynı ses çalınacak ama anlamlar büsbütün farklı olacak. Örnek: Bu da yaz bana mektup yaz. Dikkat ederseniz bu iki sözcüğün anlamları farklı ama okunurken kulağımıza aynı ses geliyor. Bu açıklamalardan sonra artık sorumuzu çözebiliriz. Buna göre seçenekler irdelendiğinde sadece ‘’C’’ seçeneğindeki ‘’yer’’ sözcüğünün tıpkı “yaz” sözcüğünde olduğu gibi iki anlamı vardır: - Bu yer çok tenha. - O çok yemek yer. YANIT: C



(I) Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzu bulunmayan sanayi ürünleri satın alınmamalıdır. (II) Sözlü olarak kılavuzunda yer alıp almadığına dikkat edilmelidir. (III) Satın alınan mal ve hizmetlere ilişkin reklamlarda belirtilen özelliklerin tanıtma ve kullanma kılavuzunda olup olmadığı incelenmelidir. (IV) Tanıtma ve kullanma kılavuzu iyice okunup anlaşıldıktan sonra ürünü kullanmaya başlanmalıdır. (V) Yetersiz bilgilenme nedeniyle doğacak zararların karşılanması için tüketici mahkemesi ve tüketici sorunları hakem heyetine başvurulmalıdır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde ‘’kavramak’’ sözcüğünün anlamını karşılayan bir söz vardır?



(I) Bu kitap bir roman değil, bir öykü çünkü romanın teknik özellikleri daha farklıdır. (II) Günümüzde türler arasındaki sınırlar belirsizleşti. (III) Romanda karakterlerin derinlemesine incelenmesi gerekir. (IV) Oysa bu kitapta, kişilerin iç dünyaları, yalnızca olaylardan ve diyaloglardan yola çıkılarak ortaya konmuş. (V) Ayrıca dili de uzun soluklu metinlerde kullanılmayacak bir dil.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde geçen altı çizili kelime gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Gerçek Anlam Nedir? Bir sözcüğün herkesçe bilinen ortak anlamına gerçek anlam denir. Örneğin “kapı” sözcüğü hepimizdeki ortak bir anlamı yansıtacak bir şekilde kullanılmışsa bu gerçek anlamdır. Püf Noktası! Gerçek anlamı dışında kullanılan sözcük akla ve mantığa uygun olmayan bir kullanımdadır. “Böyle şey mi olur?” havası vardır. Örneğin, – Aşk adım atıyor, derseniz “Haydi canım sen de aşk nasıl adım atsın?” derim size. Yani sözcüğün akıl ve mantık kurallarının dışında kullanılması sözcüğün gerçek anlamda olmadığını gösterir Buna göre seçeneklere baktığımızda sınır sözcüğü yan, derinlemesine sözcüğü mecaz,iç dünyaları sözcüğü mecaz ve uzun soluklu sözü de mecaz olduğu için yanıt ‘’A’’ dır. Teknik Nedir? Bir sanat, bir bilim, bir meslek dalında kullanılan yöntemlerin hepsi’’ anlamına gelmektedir. İlk cümlede de bu anlamıyla kullanılmıştır. YANIT: A



Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerden hangisi nicelik bildirmektedir?

Türk filmi izledi.

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Nicelik nedir? Bir şeyin sayılabilen, ölçülebilen veya azalıp çoğalabilen durumudur. Buna göre sadece ’’B’’ seçeneğinde geçen altı çizili sözde nicelik anlamı vardır. Çünkü yarıdan fazlası ifadesinde bir sayılabilme anlamı vardır. YANIT: B



Sinemalaragiden toplam otuz beş milyon izleyicininyüzde elli ikisi Türk filmlerini seyretti. Sadece beş yıl öncesine göre bile bu, inanılmayacak kadar büyük bir artıştır.

Bu parçadaki altı çizili sözlerle anlatılmak istenenler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Bu parçada geçen altı çizili sözcüklerin anlamlarını tek tek irdeleyelim: Gitmek, bir etkinliğe katılmak İzleyici, herhangi bir etkinliğe görsel olarak katılan Sadece, belli durumun, şartın veya işin dışına çıkmamak İnanılmamak, bir duruma şaşırmak Artış, herhangi bir değerde yükselme anlamlarına gelmektedir. Buna göre ‘’gitmek’’ sözünün açıklaması yoktur. YANIT: A



Yiyecek sıkıntısı içinde olan Avrupa, İpek Yolu’nun Osmanlı İmparatorluğu’nun eline geçmesiyle başka yollar aramaya yönelmeseydi belki de Kristof Kolomb 1492’de Atlantik Okyanusu’nu aşarak Kuzey Amerika’yı keşfedemeyecekti.

Bu parçada geçen altı çizili sözcüğün anlamdaşı aşağıdakilerin hangisinde vardır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Keşif Nedir? Var olan ama bilinmeyen bir şeyin ortaya çıkarılmasıdır. Buna göre ‘’D’’ de geçen Vasco De Gama’nın arayıp zaten var olan Ümit Burnu’nu bulması bir keşiftir. Aklında Bulunsun! İcat, var olmayan bir şeyi bulmaktır. Yanıt: D



Bu kitapta, sanatçının yedi yaşındayken yazdığı resimli mektupları da var. Bu mektuplar 1996 yılında, ailesinin evinin tavan arasında bulunmuştu. Belgeler arasında, öğrenim gördüğü dönemden kalma taslaklar, portreler, fotoğraflar ve resimler de bulunuyordu. Sanatçının yirmi yaşındayken, yazar olmaya karar verdiğinde bütün bu çalışmaları toplayarak tavan arasına kaldırdığı biliniyor.

Bu parçada geçen altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Püf Noktası! Bu tarz sorular son on yıldır ÖSYM’nin en sevdiği sorulardır. Bu tarz soruları çözmek için yapacağınız tek şey, sözün içinde geçen anahtar sözcüklerin imgelediği kavramı bulmaktır. Şimdi sözdeki anahtar kavramları ve onların neyi imgelediğini bulalım. -yazar olmaya karar verdiğinde- Altı çizili sözde iki kavram var: 1.yazar olma isteği 2. karar vermek Karar vermek, bir iş hakkında kesin yargıya varmaktır. Yazar olmak isteği yazar olma dileği veya yazar olma hedefi demektir. Buna göre yanıt ‘’E’’dir. YANIT: E



Sevdiğimiz kişilerin beğendiğimiz özelliklerini övmek yüceliktir.Ancak asıl yücelik, sevmediğimiz kimselerin övülmesi gereken özelliklerini övmektir.

Aşağıdakilerin hangisinde ‘’ancak’’ sözcüğü bu cümledeki anlamıyla kullanılmıştır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM “Ancak” sözcüğü üç anlamda kullanılabilir. 1.fakat 2.sadece 3.zaman Öncül cümlede “fakat “anlamında kullanıldığı için biz de seçeneklerde bu anlamını aramalıyız. Yani ‘’ancak’’ sözcüklerinin yerine ‘’fakat’’ sözcüğünü kullanacağız. Dikkat edilirse sadece ‘’A’’ seçeneğinde bu anlama gelmektedir. YANIT: A



(I) Yolculuğun, her zaman edebiyatı besleyen ana kaynaklardan biri olduğu söylenir. (II) Goethe, kendini, birçok şeyin tadına varabilmek için birçok şeyden fedakârlık eden bir gezgin gibi görür. (III) Mayakovski, “Gezmek benim için bir gereksinim.” der yolculuğu anlatırken. (IV) Çok gezen, çok gören ender yazarlardan biri de Nedim Gürsel’dir. (V) Yolculuk, Nedim Gürsel anlatılarının öz suyudur.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde ‘’benzetme’’ yapılmamıştır?

ÖĞRETEN ÇÖZÜM Benzetme Nedir? Benzetme bir varlığı başka bir varlık gibi düşündürmektir. Örnekler - Kartal gibi uçuyor. - Kartal olmuş uçuyor. - Adeta bir kartal. - Sanki bir kartaldı o. - Bir kartalı andırıyor. Bu bilgilerden yola çıkıldığında I.de yolculuk bir besin kaynağı gibi düşündürülmüş. II. de Goethe kendini bir gezgin gibi görmüş. V.de yolculuk bir özsu gibi düşündürülmüş. O halde III. de ve IV. de benzetme yoktur. YANIT: E