Blog

Okuma ve Anlamada İpuçları

Posted by:

Bütün Paragraf Soruları İçin Temel İlkeler

  1. Metinde geçen sözcüklerin anlamlarını kesinlikle bilmelisiniz. Örneğin, “Bu sanatçı, sofistike imgelemin kapısını aralarken önceki tortulardan da yararlanmayı ihmal etmiyor.” Yargısında geçen “sofistike, imgelem, tortu, kapı aralamak” söz ve sözcüklerin anlamlarını bilmelisiniz. Bu sözcüklerin anlamlarını bilmediğimizde metinde anlatılmak istenene ulaşmada zorlanabiliriz.
  2. Metinde geçen ve gerçek anlamlarının dışında kullanılan söz ve sözcüklerin anlamlarını metnin bağlamından yola çıkarak yordayabilmelisiniz(tahmin edebilmelisiniz).Örneğin, “Bazı insanlar yapabileceklerinin farkında olmadan, sürekli bir özgüven eksikliği içinde yaşarlar. Bazıları da abartılı bir özgüvenle, hayatta her şeyi başarabileceklerine, her alanda en iyi olduklarına inandırırlar kendilerini. Oysa insan kendisine içbükey veya dışbükey aynada değil, düz aynada bakmalıdır.” yargısında geçen “insan kendisine içbükey veya dışbükey aynada değil, düz aynada bakmalı.” Mecazı(metaforu) ile ne anlatılmak istendiğini metnin ana mesajından yola çıkarak belirleyebilmelisiniz. Bunun için
  3. Önce gerçek anlamda içbükey, dış bükey ve düz aynanın ne olduğunu düşünmelisiniz.

İçbükey ayna: Çukur ayna

Dışbükey ayna: Şişkin, tümsek ayna

Düz ayna: Olduğu gibi gösteren ayna

  • Sonra da bu sözcüklerin metne olan katkısını düşünmelisiniz. Yani sözcüklerin mecazen hangi amaçla kullanıldığını belirleyebilmelisiniz.

Verilen metinden çıkan değişmeceli anlam: İnsan nasılsa öyle görünmelidir.

  • Anlatım Biçimleri Soruları Hariç Geriye Kalan Bütün Paragraflı Soru Tipleri
  • Metnin ana düşüncesinin bulunması
  • Metnin konusunun saptanması
  • Metne uygun başlık seçilmesi
  • Metinde değinilen ve değinilmeyen yargının bulunması
  • Metinden çıkarılan ve çıkarılmayan yarının tespit edilmesi
  • Metinde akışı bozan cümlenin belirlenmesi
  • Metindeki yargıların anlamlı bir şekilde sıralanması
  • Metnin iki farklı parçaya ayrılması
  • Parçadaki bir yargının sırasının belirlenmesi
  • Parçadaki boşluğun tamamlanması
  • Metnin konu ve ana düşüncesiyle ilgili olmayan yargını çıkarılması
  • Metnin hangi soruya karşılık olarak yazıldığı
  • Metindeki yargıların yerleri değiştirilerek metnin anlamlı bir sıraya konması
  • Sözcükler ya da sözcük grupları arasındaki ilişkileri görebilme
  • Sözel problemleri çözebilme
  • Cümlenin belli bir ögesinin anlamını yordama
  • Verilen cümlede söz konusu anlatım biçimini bulma
  • Parçaya dayanarak cevaplanacak soruyu bulma

için öncelikle metnin ana düşüncesi ve konusunun belirlenmesi gerekir.

  • Paragraflı soruları etkin, hızlı, pratik ve doğru çözebilmek için
  • Neden
  • Amaç
  • Koşul
  • Gerekçe
  • Saptama
  • Çıkarım
  • Değerlendirme
  • Eleştiri
  • Öznellik
  • Nesnellik
  • Anlamca yakın yargılı olmak
  • Sitem
  • Yakınma
  • İçerik
  • Yadırgama
  • Yadsıma
  • Kanıksama
  • Doğrudan anlatım
  • Dolaylı anlatım

kavramlarının tam ve net olarak bilinmesi gerekir.

  • Parçada başvurulan anlatım biçimlerinin doğru tespiti için
Kavramlarının bilinmesi gerekir.

Açıklama

  • Öyküleme
  • Betimleme
  • Tartışma
  • Parçada başvurulan düşünceyi geliştirme yollarının ne olduğunu ve aralarındaki ilişkileri saptayabilmelisiniz.
  • Tanımlama
  • Örnekleme
  • Karşılaştırma
  • Benzetme
  • Sayısal verilere başvurma
  • Sayıp dökmelere yer verme
  • Alıntı yapma
  • Tanık gösterme
  • Duyusal anlatımdan yararlanma
  • Parçanın anlatım niteliğinin ne olduğunu belirlemelisiniz.
  • Yalınlık
  • Duruluk
  • Açıklık
  • Yoğunluk
  • Derinlik
  • Özlülük
  • Özgünlük
  • Sürükleyicilik
  • Akıcılık
  • Tahmin etme, sıralama, sorgulama, eleştirme, değerlendirme becerilerini edinilmesi paragraflı soruları etkin bir şekilde çözmenizi sağlayacaktır.
  • Düşünme, anlama, yorumlama ve akıl yürütme tekniklerini bilmeden paragraflı soruları çözme yetkinlikleri edinemezsiniz.
  1. Okuduğunu anlamlandırma sürecinde
  2. Cevabı metinde açıkça verilen soruları
  3. Cevabı örtülü olarak verilen soruları
  4. Fikirleri birleştirme ve yorumlama soruları
  5. Metnin dil anlatım ve içeriğine ilişkin soruları

dikkatli bir şekilde çözebilmesiniz.

  1. Metinde geçen özellikli kelime gruplarının metne katkısını belirlemeden metni tam anlamına hâkim olamazsınız. Nasıl ki atları dizginlemek için yular kullanılıyorsa metne hâkimiyet için de anahtar sözcükleri bilmek gerekir. .

Ama, fakat, ancak, lakin, bununla birlikte ve buna rağmen vb.  ifadelerin metne olan katkısını belirleyebilmelisiniz.

Faysal DAL

0
  Related Posts

Add a Comment


Şu an çevrimdışısınız

error: Bilgi: İçerik Korumalıdır !
Bilgi al